top of page
  • White Instagram Icon
  • LinkedIn

Diz Dezartikülasyon Eklemli Protezler

Diz dezartikülasyonu, amputasyonun doğrudan diz eklemi seviyesinden gerçekleştirildiği bir amputasyon türüdür. Diz üstü amputasyondan farklı olarak femur kemiği tüm uzunluğu boyunca korunur. Güdüğün ucunu oluşturan femur kondilleri nedeniyle güdük daha geniş ve yuvarlak bir yapıya sahiptir.

Kemik uzunluğunun korunması ve ucunun yumuşak dokularla kaplı olması sayesinde güdük çoğu zaman uçtan yük taşımaya (end-bearing) uygundur. Yani vücut ağırlığının bir bölümü yalnızca pelvis üzerinden değil, doğrudan güdüğün ucundan da aktarılabilir.

Femur kondillerinin geniş yapısı aynı zamanda protezin süspansiyonuna katkı sağlar. Soket kondillerin üzerinde tutunarak protezin dönmesini kontrol etmeye yardımcı olur. Bu nedenle diz dezartikülasyonu soketi, transfemoral protez soketine göre genellikle daha düşük profilli ve konforlu olabilir.

 

Protez Diz Sistemi

Bu seviyede kişinin kendi diz eklemi bulunmadığı için protezde bir protez diz eklemi kullanılır. Diz dezartikülasyonunda sıklıkla 4 bar mekanizmalı polisentrik diz sistemleri tercih edilir.

Bunun önemli nedenlerinden biri geometridir. Femur kemiği tamamen korunduğu için güdük oldukça uzun kalır ve protez diz ekleminin yerleştirilebileceği alan sınırlıdır. Polisentrik diz mekanizması, protezin efektif diz ekseninin karşı bacaktaki doğal diz seviyesine daha yakın konumlandırılmasına olanak sağlar.

Diz büküldüğünde 4 bar mekanizması protez bacağın fonksiyonel olarak kısalmasına da yardımcı olur. Bu özellik:

  • Otururken iki uyluğun daha simetrik görünmesini,

  • Salınım fazında yerden daha fazla açıklık oluşmasını,

  • Ayağın yere takılma riskinin azaltılmasını

destekleyebilir.

Polisentrik mekanizma ayrıca uygun yükleme ve kalça kontrolüyle birlikte basma fazında stabilite sağlayabilir. Ancak bu sistem kilitli bir diz değildir; güvenli kullanım, protezin doğru şekilde yüklenmesine ve kullanıcının yürüyüş tekniğine de bağlıdır. Bu nedenle protez kullanımı sırasında doğru basma ve pozisyonlama eğitimi önemlidir.

Diz Üstü Amputasyona Göre Avantajları

Transfemoral yani diz üstü amputasyonda femur kemiği kesilir ve genellikle güdük ucundan doğrudan yük taşıma imkânı daha sınırlıdır.

Diz dezartikülasyonunda ise femurun tamamının korunması sayesinde:

  • Daha uzun bir kaldıraç kolu elde edilir

  • Uyluk kasları daha fazla korunabilir

  • Protez üzerinde daha iyi kontrol sağlanabilir

  • Oturma dengesi daha iyi olabilir

  • Protezin giyilip çıkarılması daha kolay olabilir

  • Yürüme sırasında enerji tüketimi diz üstü amputasyona göre daha düşük olabilir

Güdük ucundan ne kadar yük taşınabileceği ise yumuşak dokuların durumu ve kişinin anatomik özelliklerine göre değişir ve bireysel olarak değerlendirilir.

Modüler Protez Yapısı

Diz dezartikülasyonu protezi genellikle modüler (endoskeletal) olarak hazırlanır. Sistem temel olarak:

  • Soket

  • Polisentrik diz eklemi

  • Pylon

  • Ayak

  • Ayarlanabilir bağlantı adaptörleri

gibi bileşenlerden oluşur. Bu parçalar daha sonra kozmetik bir kaplama ile kapatılabilir.

Modüler sistemin geleneksel ekzoskeletal protezlere göre önemli avantajlarından biri, protezin biyomekanik ayarlarının daha hassas şekilde yapılabilmesidir. Ayrıca diz, ayak veya diğer bileşenlerin zaman içerisinde değiştirilmesi ve bakımı daha kolaydır.

Kullanılacak soket, diz ve ayak sistemi; güdüğün yapısı, kişinin kilosu, kas kontrolü, günlük yaşam ihtiyaçları ve aktivite seviyesine göre yapılan değerlendirme sonucunda kişiye özel olarak belirlenir.

bottom of page