Ortez ve Protezler Hangi Malzemeden Yapılır? Termoplastik, Karbon Fiber, Çelik Karşılaştırması

Bir baba geçen hafta elindeki ortezi çevirip inceledi. "Bu mu daha sağlam, yoksa karbon fiber mi?" diye sordu.

Elindeki ortez termoplastikti, oğlu için 3 ay önce Özgür Irmak atölyesinde üretilmişti. Bu soruyu sık duyuyoruz, çünkü ortez ve protez üretiminde 3 malzeme ailesi var: termoplastik, karbon fiber, çelik. Her biri farklı bir işi görmek için tasarlanmış, farklı bir kullanıcı profiline hitap eden ayrı bir mühendislik kararı. Termoplastik hafif ve kalıplanabilir yapısıyla, karbon fiber esnekliğiyle, çelik ise ham dayanımıyla kendi alanında öne çıkıyor.

Termoplastik Ortez Nedir, Nasıl Şekilleniyor?

Termoplastik, ısıtıldığında yumuşayan bir malzeme. Soğuduğunda sertleşiyor. Sebebi basit: AFO ve KAFO'ların büyük bölümü tam da bu yüzden, yani kullanıcının bacağına göre kolayca kalıplanabildiği için bu malzemeden üretiliyor.

Ömrü sınırlı. Yoğun ve tekrarlı yük altında karbon fibere göre daha çabuk yoruluyor.

Karbon Fiber Neden Hafif ve Enerji Depolayan Kabul Ediliyor?

Karbon fiber, ince katmanlar halinde dokunmuş bir malzeme. Çeliğe göre çok daha hafif, çekme dayanımı yüksek. İşin sırrı esnekliğinde: yük altında şekil değiştiriyor, yük kalkınca eski haline dönüyor. Protez ayaklarda bu hareket "enerji depolama" denen mekanizmayı kuruyor. Karbon ayak modellerinin çoğu bu prensibe dayanıyor.

Çelik Hâlâ Neden Kullanılıyor?

Eski bir malzeme. Rafa kalkmadı. Bazı ortez menteşelerinde, yüksek yük taşıyan 2 ayrı protez bileşeninde hâlâ tercih ediliyor, çünkü dayanımı karbon fiberle kıyaslanabilecek kadar yüksek ve üretim maliyeti çok daha düşük. Ağırlığı diğer ikisinden fazla.

Malzeme Seçimini Hangi Faktörler Belirliyor?

Teknik sorumlu birkaç soruyu birlikte tartıyor: kullanıcı bu cihazı günde kaç saat takıyor, aktivite düzeyi ne, büyüme süreci bir faktör mü.

Özgür Irmak merkezinde malzeme kararı, ölçü alma aşamasından sonra, kullanıcının günlük hareketine bakılarak veriliyor. Bir baba için sorduğu "bu mu daha sağlam" sorusunun cevabı, çoğunlukla oğlunun yaşına ve kullanım yoğunluğuna bağlı çıkıyor.

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; kişiye özel tıbbi tavsiye ya da tanı yerine geçmez. Size uygun malzeme için teknik sorumlunuza danışmanızı öneririz.