Kaydırma Adaptörü Nedir? Protez Bacakta Hizalama Ayarı

Topuğu eskisinden biraz daha yüksek bir ayakkabı alırsınız. Protezle ilk adımlarda bir şeyin değiştiğini hissedebilirsiniz. Sebeplerden biri hizalama, yani soketin, dizin ve ayağın birbirine göre durduğu yer.

Kaydırma adaptörü, bu yerleşimi ince ayarlamak için kullanılan bir protez bacak parçası. Adını çok az kişi duymuştur, ama yürüyüşünüzün nasıl hissettirdiğinde payı var.

Protez Bacak Hizalaması Nedir?

Hizalama, protez parçalarının birbirine göre konumu ve açısıdır. Vücut ağırlığınız soketten ayağa bu konum ve açının çizdiği hat üzerinden aktarılır.

Süreç genellikle iki aşamada ilerler. Önce protez tezgâhta, ölçülere göre kurulur. Sonra kişi protezle yürürken teknik sorumlu adımları izler ve ayarı adım adım düzeltir. Protezin ana parçalarını Protez Bacağın Bileşenleri yazımızda anlattık.

Kaydırma Adaptörü Nedir, Nasıl Çalışır?

Açıyı değiştirmez, konumu değiştirir. Kaydırma adaptörü, bağlandığı iki parçayı birbirine göre ileri-geri ya da içe-dışa kaydırmaya izin veren bir ara parçadır.

Genellikle soketin alt ucuna bağlanır ve altındaki parçaların soketin tam ortasında durmasını zorunlu olmaktan çıkarır. Ayar, adaptör üzerindeki vidalarla yapılır ve sonra parça yeniden sabitlenir.

Piramit Adaptör ile Kaydırma Adaptörü Arasındaki Fark

Protez bacak parçalarının çoğu birbirine piramit biçimli bağlantılarla oturur. Teknik sorumlunuz bu bağlantılardaki vidalarla parçanın açısını, yani eğimini ayarlar.

Kaydırma adaptörü başka bir eksende çalışır. Parçayı eğmez, yerinden öteler. İkisi aynı protezde birlikte kullanılabilir ve hizalama bu iki ayarın dengesiyle kurulur.

Kaydırma Adaptörü Ne Zaman Kullanılır?

Soketin biçimi ve güdüğün duruşu her bireyde farklıdır. Bazı durumlarda ayağın doğru noktaya gelmesi için parçaların soketin merkez hattından biraz kaydırılması gerekir. Kaydırma adaptörü bu farkı karşılar.

Hizalamanın ilk kez denendiği yer çoğu zaman test soketidir. Bu aşamayı Test Soketi yazımızda anlattık.

Diz altı ve diz üstü protezlerin ikisinde de kullanılabilir. Diz altı protezin genel yapısını Diz Altı Protezi Nedir? yazımızda bulabilirsiniz.

Diz Üstü Protezde Hizalama ve Diz Güvenliği

Diz üstü protezde hizalama, dizin ne zaman ve ne kadar kolay büküleceğiyle de ilgilidir. Diz ekleminin ağırlık hattına göre biraz daha geride ya da önde konumlanması, basış anında dizin kendini ne kadar sağlam tuttuğunu etkiler. Daha sağlam bir duruş ile daha akıcı bir adım arasındaki denge, kişinin aktivite seviyesine ve günlük hareket planına göre kurulur.

Bu dengeyi kurarken kaydırma adaptörü teknik sorumlunun elindeki araçlardan biridir.

Protez Bacak Ayarı Ne Zaman Yeniden Kontrol Edilmeli?

Hizalama bir kez kurulup bırakılmaz. Kontrol randevularında yeniden bakılır. Aşağıdaki durumlardan birini fark ederseniz randevuyu beklemeden teknik sorumlunuza danışmanız iyi olur:

• Topuk yüksekliği farklı bir ayakkabıya geçtiğinizde

• Yürürken gövdenin bir yana kaydığını ya da protez ayağın içe veya dışa dönük bastığını aynada fark ettiğinizde

• Ayakkabı tabanının bir kenardan belirgin biçimde aşındığını gördüğünüzde

• Protezde tıkırtı, boşluk ya da gevşeme olduğunda

Bir işaret daha var ve onu fark etmek için hissetmeniz gerekmez. Güdüğe düzenli olarak gözle bakmak yararlıdır. Kızarıklık, renk değişimi ya da sürtünme izi hizalamayla ilgili olabilir. His azalması olan kişilerde, örneğin diyabete bağlı his kaybında, bu değişiklikler rahatsızlık hissedilmeden ortaya çıkabilir. Böyle bir iz görürseniz ya da kontrolün ne sıklıkla yapılması gerektiğinden emin değilseniz teknik sorumlunuza ya da hekiminize danışın. Günlük kontrol üzerine Kalan Uzuv Bölgesi Bakımı yazımıza da bakabilirsiniz.

Ayar Vidalarına Kendiniz Dokunmayın

Adaptör vidaları küçük görünür. Yaptıkları iş öyle değil.

Küçük bir kaydırma, yürüyüşün ritmini, dizin güvenliğini ve soketteki basınç dağılımını değiştirebilir. Bu yüzden ayar teknik sorumlunun işidir. Bir vidanın gevşediğini fark ederseniz protezi kullanmayı bırakın ve merkezinizle görüşün. Servis düzeni için Protez Kılavuzu, Servis ve Garanti yazımıza bakabilirsiniz.

Merdiven, rampa ve eğimli zeminde dengenin nasıl kurulduğunu da Protezle Merdiven, Rampa ve Denge yazımızda konuştuk.

Sık Sorulan Sorular

Her protezde kaydırma adaptörü var mı?

Yok. İhtiyaç, soketin biçimine ve hizalamanın gerektirdiği konuma göre belirlenir. Teknik sorumlunuz protezinizde bu parçaya gerek olup olmadığını söyler.

Ayakkabı değiştirince protez ayarı değişir mi?

Topuk yüksekliği farklı bir ayakkabı, protezin zemine basış açısını değiştirebilir. Sık ayakkabı değiştiriyorsanız bunu değerlendirmede konuşalım.

Hizalama ne sıklıkla kontrol edilir?

Sıklık, protezin yeniliğine, aktivite düzeyinize ve kontrol bulgularına göre teknik sorumlunuz tarafından belirlenir.

Ayarı kendim yapabilir miyim?

Hayır. Vida ayarları yürüyüşü ve güvenliği doğrudan etkiler. Ayarı merkezde teknik sorumlunuz yapar.

İlgili Yazılar

Protezin alt bölümünü döndürmeye yarayan parçayı Rotasyon Adaptörü yazımızda bulabilirsiniz.

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; kişiye özel tıbbi tavsiye ya da tanı yerine geçmez. Kendi durumunuz için merkezinize ya da hekiminize danışın.

Yürüyüşünüzde bir şey değiştiyse Özgür Irmak'ta birlikte bakalım. 1998'den beri hizalamayı her kontrolde yeniden konuşuyoruz.

Adım adım, birlikte.