Silikon Liner Çeşitleri ve Kullanım Tercihleri

Silikon liner, sabah takılan ilk ve akşam çıkarılan son protez parçasıdır. Gün boyu cildinize en yakın duran parça da o.

Liner'ın ne olduğunu ve hangi iki işi yaptığını Silikon Liner Nedir? yazımızda anlattık. Şimdi sıradaki soruya geçiyoruz: hangi liner, kime, neden?

Silikon Liner Çeşitleri Neye Göre Ayrılır?

Liner'lar dört ana eksende birbirinden ayrılır. Birincisi protezin bacağa nasıl tutunduğudur. Bu, liner'ın ucunda pin olup olmamasını ve soketle nasıl bağlandığını belirler. İkincisi malzemedir. Üçüncüsü kalınlığın liner boyunca nasıl dağıldığıdır. Dördüncüsü ampütasyon seviyesidir: diz altı ve diz üstü liner'lar boy ve biçim olarak farklıdır.

Aşağıda en sık konuşulan tiplere tek tek bakıyoruz.

Pinli (Kilitli) Liner: Silikon Liner Pin Sistemli Protez

Pinli liner'ın alt ucunda metal bir pin bulunur. Pin, soketin tabanındaki kilide girer ve bacak bu tek noktadan tutunur. Mekanizmanın nasıl çalıştığını Protez Soket Türleri: Vakum mu, Pin-Kilit mi? yazımızda ayrıntılı anlattık.

Giyerken liner genellikle ters çevrilip güdüğün ucuna yerleştirilir ve yukarı doğru yuvarlanarak açılır. Pinin düz eksende durması, kilide doğru açıyla girmesi için önemlidir.

Vakum ve Emme Sistemli Liner: Aktif Vakum Protez Seçenekleri

Bu liner'ların ucunda pin yoktur. Bazılarının dış yüzünde soket duvarına oturan bir ya da birkaç conta halkası bulunur. Bazı sistemlerde ise sızdırmazlığı dizin üstüne çekilen bir manşon sağlar. İki durumda da aradaki hava bir valften dışarı atılır ve tutunma basınç farkıyla sağlanır.

İki yol var. Pasif sistemde basınç farkı adım atarken kendiliğinden oluşur. Aktif sistemde bir pompa havayı sürekli boşaltır. Aktif vakum diz altı protezi ve diz üstü uygulamaları Aktif Vakum Sistemli Protez Çeşitleri yazımızda, pompasız tarafı Pasif Vakum Sistemli Protez Bacak yazımızda anlattık.

Vakum sistemlerinde liner ile soket birlikte çalışır. Liner'ı değiştirmeden önce soketle uyumuna birlikte bakarız.

Yastık Liner

Yastık liner'ın ucunda bağlantı parçası bulunmaz. Görevi cilt ile soket arasında yumuşak bir ara katman oluşturmaktır. Tutunma başka bir yolla sağlanır, örneğin dizin üstüne çekilen bir manşonla ya da soketin kendi biçimiyle.

İp ya da Kayış Bağlantılı Liner

Bir başka seçenekte liner'ın ucunda pin yerine bir ip ya da kayış bulunur. Kayış soketin tabanındaki bir delikten geçirilir ve güdük sokete bu kayışla çekilerek yerleştirilir, sonra dışarıdan sabitlenir. Bu sistemi Kişiye Özel Soket Çözümleri serimizdeki KISS Lanyard Sistemi yazısında anlattık.

Malzeme: Silikon, Jel ve Diğerleri

"Silikon liner" adı çoğu zaman bütün liner'lar için kullanılır, ama malzemeler farklıdır. Silikon liner'lar genellikle biçimini daha çok korur. Jel (termoplastik elastomer) liner'lar daha yumuşak bir his verir ve hassas ciltte tercih edilebilir. Poliüretan liner'lar da bu ailenin bir parçasıdır.

Bazı liner'ların dış yüzü kumaşla kaplıdır. Kumaş, liner'ın boyuna uzamasını sınırlar ve giyip çıkarmayı kolaylaştırabilir. Kalınlık da her liner'da aynı değildir. Bazıları baştan sona eşit kalınlıktadır, bazılarında hassas bölgeleri koruyan daha kalın alanlar bulunur.

Diz Altı ve Diz Üstü Protezde Silikon Liner

Diz altı liner'lar dizin üstüne kadar uzanır. Dizin rahat bükülebilmesi için arka bölümü daha ince ya da esnek tasarlanmış modeller var.

Diz üstü liner'lar uyluğun büyük bölümünü kaplar. Uyluk yumuşak dokusunun hacmi gün içinde değişebildiği için liner seçiminde tutunma ile konfor dengesi biraz daha hassas olabilir.

Hangi Liner Size Uygun?

Seçimde birkaç soruyu birlikte konuşuruz. Güdüğünüzün biçimi ve hacmi nasıl, gün içinde değişiyor mu? Cildiniz hassas mı, çok terliyor musunuz? Liner'ı rahatça yuvarlayıp giyebiliyor musunuz, el becerinizi etkileyen bir durum var mı? Gününüz ne kadar hareketli geçiyor?

Bu cevaplar ve kullandığınız soket sistemi birlikte değerlendirilir. Karar teknik sorumlu ve hekiminizle birlikte verilir.

Silikon Liner Fiyatı Neye Göre Değişir?

Silikon liner fiyatları tek bir rakamla verilemez. Fiyatı belirleyen başlıca etkenler tutunma tipi (pinli, vakum, yastık, kayışlı), malzeme, hazır ölçü ya da kişiye özel üretim, ampütasyon seviyesi ve liner'ın ne sıklıkla yenilenmesi gerektiğidir.

Geri ödeme şartlarını SGK Protez ve Ortez Bedeli yazımızda anlattık.

Sık Sorulan Sorular

Silikon liner ne kadar dayanır?

Kullanım yoğunluğuna ve bakıma göre değişir. İncelme, yırtık, kalıcı koku ya da tutunmada belirgin azalma, yenileme zamanının işaretleri olabilir. Kontrolü teknik sorumlunuz yapar.

Pinli liner'dan vakum sistemine geçilebilir mi?

Geçiş genellikle yeni bir soket gerektirir, çünkü iki sistem soketle farklı biçimde çalışır. Bunu yeni bir değerlendirme ve ölçü alma süreciyle birlikte planlarız.

Liner ile protez çorabı birlikte kullanılır mı?

Bazı sistemlerde liner'ın üzerine çorap giyilir, örneğin güdük hacmi gün içinde azaldığında boşluğu doldurmak için. Vakum sistemlerinde ise çorap kullanımı sistemin çalışmasını etkileyebilir. Teknik sorumlunuza danışın.

Liner'ı her gün temizlemek gerekir mi?

Evet. Liner cilde doğrudan temas eder. Günlük temizlik tarifini Silikon Liner Nedir? ve Protez Bacak ve Kol Bakımı yazılarımızda bulabilirsiniz.

İlgili Yazılar

Protezin diğer ara parçaları için Rotasyon Adaptörü ve Kaydırma Adaptörü yazılarımıza bakabilirsiniz.

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; kişiye özel tıbbi tavsiye ya da tanı yerine geçmez. Kendi durumunuz için merkezinize ya da hekiminize danışın.

Size uygun liner'ı Özgür Irmak'ta birlikte seçelim. 1998'den beri bu kararı her bireyle ayrı veriyoruz.

Adım adım, birlikte.