Karbon Soket Nedir? Karbon Fiber Protez Bacak Soketi

"Karbon protez" araması çoğu zaman ayakla ilgili. Karbon fiber oysa protez bacağın başka bir yerinde de iş görüyor: soketin duvarında.

Karbon soket, laminasyon katmanlarında karbon fiber kumaşın ağırlıklı olarak kullanıldığı protez soketi. Biz bu yazıda karbon soketin nasıl üretildiğini, hangi özellikleri öne çıkardığını ve kimler için konuşulduğunu anlatıyoruz.

Karbon Soket Nedir?

Karbon fiber kumaş, çok ince karbon liflerin dokunmasıyla elde ediliyor. Tek başına yumuşak ve bükülebilir. Reçineyle birleşip sertleşince yük taşıyabilen, sağlam bir kabuğa dönüşüyor.

Malzeme yazımızda da anlattığımız gibi, karbon fiber çeliğe göre çok daha hafif ve çekme dayanımı yüksek bir malzeme. Soket duvarında bu özellik, ince bir duvarla yük taşıyabilme imkânı olarak karşılığını buluyor. Malzemenin genel karşılaştırmasını Ortez ve Protez Malzemeleri yazımızda bulabilirsiniz.

Karbon Fiber Protez Bacak Soketi Nasıl Üretilir?

Karbon soket, laminasyon yöntemiyle üretiliyor. Güdüğün düzeltilmiş modeli üzerine ayırıcı bir katman, ardından planlanan sırayla karbon fiber ve gerekirse başka kumaş katmanları yerleştiriliyor. Reçine bu katmanlara emdiriliyor, sertleşince soket modelden ayrılıyor ve son işlemden geçiyor.

Katman planı burada belirleyici. Karbonun nereye, kaç kat ve hangi yönde yerleştirileceği soketin nerede sert, nerede daha esnek kalacağını belirliyor. Yük taşıyan bölgeler güçlendirilirken, kenar bölgeleri daha ince bırakılabiliyor. Bu plan her kullanıcı için ayrı kuruluyor. Yöntemin tamamını Laminasyon Soket yazısında anlattık.

Tam Karbon Soket ve Karbon Dış Çerçeve

Karbon iki farklı kurguda karşımıza çıkıyor.

Birincisinde soketin tamamı karbon ağırlıklı katmanlardan oluşuyor. Ortaya sert, tek parça bir kabuk çıkıyor.

İkincisinde karbon, dış çerçeve olarak kullanılıyor. Güdüğe temas eden kısım daha esnek bir iç soket. Karbon çerçeve bu iç soketi dışarıdan taşıyor ve yükü protezin geri kalanına aktarıyor. Çerçevede açık bırakılan pencereler, iç soketin oturunca ya da kas kasılınca güdükle birlikte biraz esnemesine izin verebiliyor.

Hangi kurgunun seçileceğini güdüğün yapısı, cilt durumu ve günlük hareket belirliyor.

Karbon Soket Kimler İçin Değerlendirilir?

Karbon soket konuşulurken teknik sorumlu birkaç soruya birlikte bakıyor:

• Kullanıcının günlük aktivite düzeyi nedir, protez gün içinde ne kadar yük altında kalıyor?

• Güdüğün uzunluğu ve yapısı soketin ne kadar uzun ve derin olmasını gerektiriyor?

• Kullanıcı daha hafif bir protez yapısı mı arıyor?

• Diz eklemi ve ayak ünitesiyle birlikte toplam yapı nasıl şekilleniyor?

Aktivite düzeyinin nasıl tanımlandığını K Aktivite Seviyesi yazımızda, sporla ilgili pratik notları Protez ile Spor yazımızda bulabilirsiniz.

Diz üstü protezde soru biraz daha belirginleşiyor. Soket uyluğun büyük bölümünü sarıyor, altında diz eklemi ve ayak ünitesi taşınıyor. Bacağın her adımda ileri savrulduğunu düşündüğünüzde, soketin kendi ağırlığı da bu hareketin bir parçası oluyor. Diz üstü protezin bütününü Diz Üstü Protezlere Detaylı Bakış yazımızda anlattık.

Karbon her kullanıcı için gerekli bir seçim olmayabiliyor. Daha düşük yük altında kullanılan bir protezde başka katman planları da aynı işi görebiliyor. Kararı teknik sorumlu ve hekiminizle birlikte veriyorsunuz.

Karbon Soket ve Karbon Ayak Aynı Şey mi?

Değil. İkisi aynı malzemeyi farklı işler için kullanıyor. Karbon ayak, yük altında esneyip geri dönen yay yapısıyla çalışıyor. Bu mekanizmayı Karbon Fiber Protez Ayak yazımızda anlattık. Karbon soketten beklenen ise güdüğü sağlam ve kararlı bir şekilde taşıması. Bir protezde karbon soket ile karbon olmayan bir ayak, ya da tam tersi, bir arada kullanılabiliyor.

Sık Sorulan Sorular

Karbon soket daha mı hafif olur?

Karbon fiber, aynı yükü daha az malzemeyle taşıyabilen bir malzeme. Protezin toplam ağırlığı ise diz eklemi, pylon ve ayak ünitesiyle birlikte belirleniyor.

Karbon soket kırılır mı?

Karbon soket de düşme ya da darbe sonrası hasar görebiliyor. Soket duvarında çatlak, ses ya da şekil değişikliği fark ederseniz kullanmaya devam etmeden merkezinizle görüşün.

Karbon soket fiyatı neye göre değişir?

Kullanılan katman miktarına, soket kurgusuna (tam karbon ya da çerçeve) ve protezin diğer bileşenlerine göre değişiyor. SGK'nın hangi şartlarla karşıladığını SGK Protez ve Ortez Bedeli yazımızda topladık.

İlgili Yazılar

Serideki diğer soket çözümleri için Kişiye Özel Protez Soket Çözümleri sayfamıza bakabilirsiniz.

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; kişiye özel tıbbi tavsiye ya da tanı yerine geçmez. Kendi durumunuz için merkezinize ya da hekiminize danışın.

Hangi soket kurgusunun size uygun olduğunu Özgür Irmak'ta birlikte değerlendirelim.

Adım adım, birlikte.